بصیرت به چه معناست و راه دست یابی و حفظ آن کدام است؟

بصیرت سیاسی چیست چرا یک جامعه نیازمند شناخت وآگاهی بوده واین شناخت چه تاټیری در جامعه داشته 

بطور کلی بصیرت یا بینش، نوعی دید درونی است که با دید چشم ظاهری، متفاوت است و اصلاً با چشم یا اندام های ظاهری بدن، قابل دریافت نیست. بصیرت، قوّه و نیرویی قلبی است که به مدد نور الهی، پدید آمده، حقیقت و باطن امور را - چنان که هست - در می یابد. با دید بصیرت، انسان، درست را از نادرست و حق را از باطل، به آسانی تشخیص می دهد.

بصیرت، نوعی به کارگیری عقل در مسیر هدایت انسان و استفاده از روشن گری آن است. قرآن کریم با ترغیب به بینا کردن دل ها با نور عقل، آنهایی را که از این نیرو استفاده نمی کنند، کوران واقعی معرفی می کند. خداوند می فرماید: آیا در زمین سیر نمی کنند؛ تا صاحب دل هایی گردند که بدان تعقل کنند و گوش هایی که بدان بشنوند؟ پس همانا چشم ها کور نمی شوند؛ بلکه دل هایی که در سینه ها جای دارند، کور می شوند.4

چه بی فایده است دیدة سر، هنگامی که دیدة دل، نابینا باشد. امام علی علیه السلام در این باره فرموده است: «هرگاه دیدة بصیرت، کور باشد، نگاه چشم، سودی ندهد

آن کس که دیدة بصیرت دارد، نگاه هایش به سوی خوبی ها کشانده شده، از بدی ها دور داشته می شود. دارندة بصیرت و بینش درونی، پیش از آن که در پی عیب های دیگران باشد، عیب های خود را می جوید و می بیند و از گناهان و خطاهای خود، دست می شوید. او می داند که دیدة کور داشتن، بهتر از دل کور داشتن است، بنابراین، دیده بر نارواها بسته، گوش را از شنیدنی های ناروا و پا را از رفتن به جایگاه های ناپسند و دست را از انجام کارهای ناشایسته و دل را از خطور گناه و اندیشه را از هر چه غیر خداست، پاک می کند.

کسانی که با دیدة بصیرت به عالم و عالمیان می نگرند، از هر عاملی که موجب نابینایی دیدة بصیرت و کوری آن می گردد، پرهیز می کنند. اینان از غفلت ها و عوامل ایجاد غفلت، دوری می ورزند؛ زیرا امام علیعلیه السلام فرموده است: «دوام یافتن غفلت، موجب کوری بصیرت می گردد».

کسی که بصیرت الهی نصیبش شده است، محبت دنیا را از دلش خارج می سازد. امام علیعلیه السلام فرموده است: «به خاطر دنیادوستی، قلب ها از نور بصیرت، کور گشته اند»

بصیرت چراغی است که همواره روشنگر و نجات بخش انسان از گمراهی هاست. بصیرت به انسان قدرت می دهد که حتَّی در تنهایی و غربت چون امت واحده از صراط مستقیم سربرنتابد و هیچ هراسی از زیادی طرفداران باطل به دل راه ندهد. اساساً در همه نبردهایی{. . سید حسین اسحاقی، جام عبرت، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1380، ص 54. .}

 که مدافعان حق و باطل با هم داشتند، اهل بصیرت با چشم دل و حق محوری راه صواب را از ناصواب تشخیص دادند و راه حق را برگزیدند. براستی در سایه بصیرت است که در پرتو آن حق و باطل، راه و بیراهه، قوتها و ضعفها، تهدیدها و فرصتها به خوبی آشکار می گردد که در غیر این صورت »فَاقِدُ الْبَصَرِ فاسِدُ النَّظَرِ« یعنی انسانی بدون بصیرت و بینش، نظرش هم فاسد است.{. . محمد محمدی ری شهری، میزان الحکمة، ترجمه حمیدرضا شیخی، قم، دارالحدیث، 1379، جلد 2، حدیث 1731، ص 504. .}

دستاوردهای بصیرت سیاسی

 جبهه شناسی، دشمن شناسی، ولایتمداری، ظلم ستیزی و مقاومت در دفاع از حق و اتکاء به ایمان می تواند از پیامدها و نتایج داشتن بصیرت سیاسی درست به حساب آید.{. حجت الاسلام علی سعیدی، همان، ص 140. .}

 کسانی که از بصیرت سیاسی برخوردار بودند و راه حق را از باطل تشخیص دادند، تمام مشکلات را به جان خریدند و در دفاع از حق به استقبال شهادت رفتند. قرآن از آنان به ربّیون نام می برد که مقاومت و دفاع از حق منش آنها بوده است. آنجایی که می فرماید: »وَکأَینْ مِنْ نَبِی قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّیونَ کثِیرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَکانُوا وَاللّهُ یحِبُّ الصَّابِرِینَ.« (آل عمران: 146) یعنی، چه بسیار رخ داده که پیغمبری جمعیت زیادی از پیروانش در جنگ کشته شده و با این حال اهل ایمان با سختیهایی که در راه خدا به آنها رسیده مقاومت کردند و هرگز بیمناک و زبون نشدند و سر زیر بار دشمن فرو نیاوردند و راه صبر و ثبات پیش گرفتند که خداوند صابران را دوست می دارد

پیامدهای ضعف بصیرت سیاسی

 کم نبودند عالمان و رزمندگانی که فاقد بصیرت سیاسی بودند، لذا در مسیر پیمودن راه حق دچار اشتباهات شدند و درمقابل اسلام قرار گرفتند و کاری کردند که دشمنان اسلام می خواستند. بی بصیرتی و یا ضعف بصیرت آن هم از نوع سیاسی می تواند ضربات جبران ناپذیری بر پیکره جامعه اسلامی وارد کند. مقام معظم رهبری ضعف بصیرت را مهم ترین عاملی{. . حمید نگارش، راه های تقویت باورهای دینی پاسداران و خانواده ها، قم، زمزم هدایت، 1386، ص 129. .}

 می دانند که لشکریان یزید دچار آن بودند. ایشان می فرمایند: »جا دارد اگر ملت فکر کند که چرا پنجاه سال بعد از وفات پیغمبر(ص) کار کشور اسلامی به جایی رسیده که همین مردم مسلمان از وزیرشان، امیرشان، سردارشان، عالمشان، قاضی شان، قاری شان در کوفه و کربلا جمع شدند و جگرگوشه همین پیغمبر را با آن وضع فجیع به خاک و خون بکشند.«{. . سخنرانی رهبری معظم در لشکر 27 حضرت رسول اللَّه، روزنامه جمهوری اسلامی، 25 / 2 / 1376، ص15. .}

پیامدهای ضعف بصیرت سیاسی

 کم نبودند عالمان و رزمندگانی که فاقد بصیرت سیاسی بودند، لذا در مسیر پیمودن راه حق دچار اشتباهات شدند و درمقابل اسلام قرار گرفتند و کاری کردند که دشمنان اسلام می خواستند. بی بصیرتی و یا ضعف بصیرت آن هم از نوع سیاسی می تواند ضربات جبران ناپذیری بر پیکره جامعه اسلامی وارد کند. مقام معظم رهبری ضعف بصیرت را مهم ترین عاملی{. . حمید نگارش، راه های تقویت باورهای دینی پاسداران و خانواده ها، قم، زمزم هدایت، 1386، ص 129. .}

 می دانند که لشکریان یزید دچار آن بودند. ایشان می فرمایند: »جا دارد اگر ملت فکر کند که چرا پنجاه سال بعد از وفات پیغمبر(ص) کار کشور اسلامی به جایی رسیده که همین مردم مسلمان از وزیرشان، امیرشان، سردارشان، عالمشان، قاضی شان، قاری شان در کوفه و کربلا جمع شدند و جگرگوشه همین پیغمبر را با آن وضع فجیع به خاک و خون بکشند.«{. . سخنرانی رهبری معظم در لشکر 27 حضرت رسول اللَّه، روزنامه جمهوری اسلامی، 25 / 2 / 1376، ص15. .}

انتهای خبر/